Co liczy kalkulator wynagrodzeń brutto–netto
Kalkulator wynagrodzeń brutto–netto pokazuje, ile z Twojego wynagrodzenia trafia realnie na konto — i odwrotnie: ile brutto (albo jaką kwotę na fakturze) trzeba wpisać, żeby dostać konkretną kwotę „na rękę“. Wpisujesz jedną liczbę, a narzędzie rozkłada ją na wszystkie potrącenia: składki ZUS, składkę zdrowotną i podatek dochodowy. To ten sam przelicznik wynagrodzenia brutto na netto, którego szukasz pod hasłami „kalkulator brutto netto“ czy „kalkulator płac“ — tyle że z pełnym rozbiciem, na co idzie każda złotówka.
Narzędzie liczy wynagrodzenie dla czterech typów umowy: umowy o pracę (etat), umowy zlecenie, umowy o dzieło i kontraktu B2B (jednoosobowa działalność gospodarcza) — każdy według własnych zasad ZUS i podatku, według stawek i progów na 2026 rok (możesz też przełączyć na 2025). Wybierasz typ umowy, a kalkulator dobiera odpowiednie składki, koszty uzyskania przychodu i formę podatku. Poza samym netto zobaczysz pasek porównania — ile na rękę dostałbyś przy tej samej kwocie na pozostałych trzech typach umowy — a także ile Twoje zatrudnienie (albo zlecenie) kosztuje drugą stronę, jaki procent brutto zostaje w kieszeni oraz jak wypłata wygląda w kolejnych miesiącach roku, gdy w grę wchodzą progi podatkowe.
Kalkulator jest w pełni konfigurowalny: szybka ścieżka to wybór typu umowy i jedna kwota, a opcje zaawansowane pokrywają PIT-2, PPK, ulgę dla młodych, koszty zamiejscowe, dochód narastająco i stawkę składki wypadkowej dla etatu i zlecenia — a przy zleceniu, dziele i B2B dodatkowo wariant ZUS, koszty uzyskania przychodu 20%/50%, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i formę opodatkowania działalności (skala, liniowy, ryczałt). Wynik jest orientacyjny — pomaga zaplanować budżet i zrozumieć wypłatę, ale nie zastępuje rozliczenia u pracodawcy/zleceniodawcy ani porady doradcy podatkowego.
Jak korzystać z kalkulatora
- Wybierz typ umowy. Umowa o pracę, zlecenie, dzieło albo kontrakt B2B — każdy liczony innymi wzorami składek i podatku. Na pasku porównania od razu zobaczysz netto dla pozostałych trzech typów przy tej samej kwocie.
- Wybierz rok i kierunek. Domyślnie liczymy z brutto na netto dla 2026 roku. Jeśli znasz kwotę „na rękę“, a chcesz wiedzieć, ile to brutto (albo ile wystawić na fakturze), przełącz na „z netto na brutto“.
- Wpisz kwotę. Dla etatu, zlecenia i dzieła to miesięczne wynagrodzenie brutto; dla B2B — przychód z faktury netto, bez VAT (to nie to samo, co brutto na etacie — VAT jest przechodni i nie wchodzi do tego pola). Wynik pojawia się od razu.
- Odczytaj rozbicie. Zobaczysz netto, składki społeczne, składkę zdrowotną, zaliczkę PIT, koszt pracodawcy/zleceniodawcy (tam, gdzie ma to sens) oraz udział każdej pozycji na pierścieniu „na co idzie Twoje brutto“.
Zawartość opcji zaawansowanych zmienia się zależnie od wybranego typu umowy:
- Etat: PIT-2 (i jego podział między maks. 3 płatników), ulga dla młodych, wspólne rozliczenie z małżonkiem, PPK, KUP zamiejscowe (300 zł), dochód narastająco, stawka wypadkowa i zwolnienie z Funduszu Pracy.
- Zlecenie: sytuacja ZUS (jedyne źródło dochodu / zlecenie u własnego pracodawcy / masz już etat gdzie indziej / student-uczeń do 26 lat), KUP 20% albo 50%, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, PIT-2 zleceniowe (osobne pole, domyślnie wyłączone), ulga dla młodych, PPK i dochód narastająco.
- Dzieło: KUP 20% albo 50%, opcja „dzieło dla mojego pracodawcy“ (przełącza na pełne ZUS) i dochód narastająco.
- B2B: wariant ZUS (ulga na start / preferencyjny / pełny), forma opodatkowania (skala / liniowy / ryczałt + stawka), dobrowolne chorobowe, miesięczne koszty działalności i liczba pozostałych miesięcy ulgi na start.
Jak liczymy netto z brutto na umowie o pracę: składki, podatek i wzory
Droga od brutto do netto to zawsze te same cztery potrącenia, liczone w ustalonej kolejności. Najpierw ZUS, potem zdrowotna, na końcu podatek.
1. Składki społeczne (ZUS) po stronie pracownika — liczone od pełnego brutto:
emerytalna 9,76% + rentowa 1,5% + chorobowa 2,45% = 13,71% brutto
2. Składka zdrowotna 9% — ale nie od brutto, tylko od podstawy pomniejszonej o składki społeczne:
zdrowotna = (brutto − składki społeczne) × 9%
Od 2022 roku (Polski Ład) składki zdrowotnej nie odliczasz już od podatku w żadnej części — to pełne 9% obciążenie.
3. Podstawa opodatkowania — brutto pomniejszone o składki społeczne i o koszty uzyskania przychodu (KUP: 250 zł miesięcznie dla pracownika miejscowego, 300 zł dla zamiejscowego), zaokrąglone do pełnych złotych:
podstawa = brutto − składki społeczne − KUP
4. Zaliczka na podatek — 12% od podstawy, o ile roczny dochód nie przekroczył 120 000 zł. Jeśli złożyłeś/aś PIT-2, od zaliczki odejmujemy kwotę zmniejszającą 300 zł miesięcznie:
zaliczka PIT = podstawa × 12% − 300 zł (przy PIT-2)
Netto to po prostu brutto minus te trzy potrącenia (a jeśli jesteś w PPK — dodatkowo minus Twoja wpłata, potrącana już po opodatkowaniu).
Przykład: ile netto z 9420 zł brutto
Weźmy przeciętne prognozowane wynagrodzenie na 2026 rok — 9420 zł brutto, etat, złożony PIT-2, koszty miejscowe (250 zł), bez PPK:
- Składki społeczne: 919,39 + 141,30 + 230,79 = 1291,48 zł.
- Składka zdrowotna: (9420 − 1291,48) × 9% = 8128,52 × 9% = 731,57 zł.
- Podstawa opodatkowania: 9420 − 1291,48 − 250 = 7878,52 → zaokrąglone do 7879 zł.
- Zaliczka PIT: 7879 × 12% = 945,48 zł, minus 300 zł z PIT-2 = 645,48 → zaokrąglone do 645 zł.
- Netto: 9420 − 1291,48 − 731,57 − 645 = 6751,95 zł.
Z każdych 100 zł brutto na rękę trafia tu około 71,7 zł. Co ciekawe, przy niższych pensjach ten udział jest wyższy — bo stała kwota KUP i kwota zmniejszająca PIT-2 „ważą“ proporcjonalnie więcej. Dla płacy minimalnej (4806 zł) na rękę zostaje aż 75% brutto.
PIT-2, PPK, ulga dla młodych i progi podatkowe
Cztery ustawienia potrafią znacząco zmienić Twoją wypłatę — dlatego kalkulator pozwala je włączać osobno.
- PIT-2 to oświadczenie, dzięki któremu pracodawca co miesiąc obniża zaliczkę o kwotę zmniejszającą 300 zł (1/12 z rocznych 3600 zł). Dla płacy minimalnej to różnica między 3305,85 zł a 3605,85 zł na rękę — dokładnie 300 zł miesięcznie więcej.
- Ulga dla młodych (PIT-0) zwalnia z podatku dochodowego osoby przed ukończeniem 26. roku życia — do limitu 85 528 zł przychodu rocznie. Składki ZUS płacisz normalnie, znika tylko PIT. Uwaga: limit 85 528 zł jest wspólny dla wszystkich źródeł objętych ulgą (np. etat plus zlecenie u innej firmy), a nie liczony osobno dla każdej umowy — kalkulator jednoetatowy tego nie zsumuje za Ciebie.
- Próg 32% wchodzi w grę, gdy Twój dochód w skali roku przekroczy 120 000 zł — nadwyżka ponad tę kwotę jest opodatkowana stawką 32% zamiast 12%. Kwota wolna od podatku to 30 000 zł rocznie. W trybie miesięcznym zakładamy, że to Twój jedyny dochód w roku; jeśli masz już inne, podaj dochód narastająco w opcjach zaawansowanych.
- Limit 30-krotności (282 600 zł w 2026 roku, czyli 30 × przeciętne prognozowane wynagrodzenie) to pułap, powyżej którego w danym roku nie nalicza się już składki emerytalnej i rentowej — netto wtedy rośnie. Składka chorobowa, zdrowotna i podatek liczą się dalej od pełnej kwoty.
Przy naprawdę wysokich zarobkach dochodzi jeszcze danina solidarnościowa — 4% od tej części rocznego dochodu, która przekracza 1 000 000 zł. To rozliczenie roczne, poza zakresem miesięcznego kalkulatora, ale warto o nim wiedzieć.
Umowa zlecenie — jak liczymy netto
Zlecenie rządzi się inną logiką ZUS niż etat: to, czy (i ile) składek społecznych zapłacisz, zależy od Twojej sytuacji, nie tylko od kwoty umowy. Zdrowotna liczy się tak samo jak na etacie (9% od podstawy po odjęciu składek społecznych), ale koszty uzyskania przychodu to 20% (albo 50% przy prawach autorskich) zamiast kwotowego KUP z etatu, a PIT-2 jest opcją domyślnie wyłączoną.
Cztery warianty ZUS na zleceniu
Kalkulator pyta wprost, jaka jest Twoja sytuacja, bo żaden default nie jest „bezpieczny“ dla wszystkich:
- To moje jedyne/główne źródło dochodu (standalone) — emerytalna 9,76% i rentowa 1,5% są obowiązkowe, chorobowa 2,45% jest dobrowolna (domyślnie wyłączona). Dla 8000 zł brutto: składki społeczne 900,80 zł.
- Zlecenie u mojego pracodawcy — całość jest oskładkowana identycznie jak etat, łącznie z obowiązkową chorobową (art. 8 ust. 2a ustawy systemowej). Dla 6000 zł brutto: składki społeczne 822,60 zł, netto 4214,43 zł.
- Mam już etat/zlecenie ≥ najniższej krajowej gdzie indziej — kolejne zlecenie jest oskładkowane tylko zdrowotnie (zbieg tytułów, art. 9 ustawy systemowej). Dla 5000 zł brutto: składki społeczne 0 zł, netto 4070 zł.
- Jestem uczniem/studentem do 26 lat — całkowite zwolnienie ze składek ZUS (art. 6 ust. 4 ustawy systemowej), a dzięki uldze dla młodych zwykle też brak podatku. Dla 3000 zł brutto: netto = brutto = 3000 zł. Wyjątek: zlecenie u własnego pracodawcy — wtedy zwolnienie nie działa.
Przykład: ile netto z 8000 zł brutto na zleceniu
Zlecenie jako jedyne źródło dochodu, bez dobrowolnego chorobowego, bez PIT-2, KUP 20%:
- Składki społeczne: emerytalna 8000 × 9,76% = 780,80 zł, rentowa 8000 × 1,5% = 120,00 zł → 900,80 zł (bez chorobowej — dobrowolna, domyślnie wyłączona).
- Składka zdrowotna: (8000 − 900,80) × 9% = 7099,20 × 9% = 638,93 zł.
- KUP 20%: 7099,20 × 20% = 1419,84 zł.
- Podstawa opodatkowania: 7099,20 − 1419,84 = 5679,36 → zaokrąglona do 5679 zł.
- Zaliczka PIT: 5679 × 12% = 681,48 → zaokrąglona do 681 zł.
- Netto: 8000 − 900,80 − 638,93 − 681 = 5779,27 zł.
Kilka wariantów tej samej kwoty pokazuje, jak mocno decyduje wybrana opcja:
- Z dobrowolnym chorobowym (dodatkowe 2,45%): netto spada do 5618,91 zł — o 160,36 zł mniej miesięcznie, ale zyskujesz prawo do zasiłku na wypadek L4.
- Z PIT-2 zleceniowym (domyślnie wyłączone, bo zlecenie zwykle traktujemy jako dochód dodatkowy): netto rośnie do 6079,27 zł — dokładnie o 300 zł, tyle ile wynosi kwota zmniejszająca.
- Z KUP 50% (prawa autorskie, np. programowanie na zlecenie, grafika, tłumaczenia) — dla 10 000 zł brutto netto wychodzi 7543,34 zł zamiast niższej kwoty przy KUP 20%.
Mała umowa zlecenia (do 200 zł) ma osobny reżim: podatek to ryczałt 12% od pełnej kwoty, bez KUP i bez PIT-2 — ale składki ZUS nadal zależą od Twojego wariantu, ryczałt reguluje tylko sposób poboru podatku.
Umowa zlecenie a umowa o pracę — różnica netto
Przy tej samej kwocie 8000 zł brutto (2026): etat z PIT-2 daje 5783,91 zł netto, a zlecenie jako jedyne źródło dochodu (bez dobrowolnego chorobowego, bez PIT-2) — 5779,27 zł. Różnica to zaledwie 4,64 zł. To nie przypadek: niższe składki społeczne na zleceniu (brak obowiązkowej chorobowej) niemal dokładnie równoważą niższe KUP procentowe względem stałej kwoty 250 zł na etacie.
Kwoty są więc bardzo zbliżone — ale to, czego zlecenie (bez dobrowolnego chorobowego) nie daje, jest ważniejsze niż kilka złotych różnicy: brak prawa do płatnego urlopu, brak zasiłku chorobowego i niższa przyszła emerytura, jeśli nie masz oskładkowanego innego tytułu. Jeśli dodatkowo złożysz PIT-2 na zleceniu (możliwe, ale nietypowe dla dochodu dodatkowego), netto wzrasta do 6079,27 zł — czyli więcej niż na etacie.
Umowa o dzieło — jak liczymy netto
Umowa o dzieło to jedyny z czterech typów, który w ogóle nie ma tytułu do ubezpieczeń ZUS — ani społecznych, ani zdrowotnego (art. 6 ustawy systemowej ich nie wymienia). Liczysz więc tylko koszty uzyskania przychodu (20% albo 50%) i podatek — bez żadnych składek.
Dlaczego dzieło nie ma ZUS (i kiedy jednak ma)
Brak składek dotyczy „czystego“ dzieła, wykonywanego dla zamawiającego, z którym nie łączy Cię inny stosunek. Wyjątek: dzieło wykonywane dla własnego pracodawcy jest oskładkowane w pełni, dokładnie tak samo jak etat (i tak samo jak zlecenie u własnego pracodawcy) — to częsty przedmiot kontroli ZUS, bo firmy czasem próbują „dziełem“ zastąpić dodatek do etatu. Dla 6000 zł brutto w tym wariancie: netto 4214,43 zł, identycznie jak przy zleceniu u własnego pracodawcy — dla ZUS liczy się tylko fakt zatrudnienia u tego samego podmiotu, nie nazwa umowy cywilnoprawnej.
Koszty uzyskania przychodu: 20% i 50% (prawa autorskie)
Norma podstawowa to 20% przychodu. Podwyższona norma 50% dotyczy dzieł z przeniesieniem praw autorskich lub pokrewnych — typowo twórczość, programowanie, grafika, tłumaczenia. Dla 8000 zł brutto różnica jest wymierna: 7232 zł netto przy KUP 20% wobec 7520 zł przy KUP 50% — 288 zł więcej miesięcznie. Limit roczny dla podwyższonej normy to 120 000 zł kosztów, liczony łącznie ze wszystkimi źródłami objętymi 50% normą (także etatem z prawami autorskimi).
Przykład: ile na rękę z umowy o dzieło
Dzieło standalone, 8000 zł brutto, KUP 20%, bez ZUS:
- Brak składek ZUS — dzieło nie jest tytułem ubezpieczenia.
- KUP 20%: 8000 × 20% = 1600 zł.
- Podstawa opodatkowania: 8000 − 1600 = 6400 zł (liczba całkowita, brak zaokrąglenia).
- Zaliczka PIT: 6400 × 12% = 768 zł.
- Netto: 8000 − 768 = 7232 zł.
To o 1448,09 zł więcej niż na etacie przy tym samym brutto (5783,91 zł) — cała różnica to brak składek społecznych i zdrowotnej. Cena tej różnicy: żadnych składek na przyszłą emeryturę, żadnego prawa do L4 czy zasiłków z tego tytułu.
Mała umowa o dzieło (do 200 zł) ma, tak jak zlecenie, osobny reżim ryczałtowy 12% od pełnej kwoty, bez KUP.
Ulga dla młodych nie obejmuje umowy o dzieło — art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT wymienia enumeratywnie etat i zlecenie, dzieła nie ma na tej liście. Twórca dzieła płaci standardowy podatek niezależnie od wieku.
Część źródeł (m.in. „Rzeczpospolita“) wskazuje, że kwotę zmniejszającą podatek (PIT-2) można zastosować także przy dziele zawartym z firmą jako zamawiającym — ale interpretacja nie jest jednoznaczna, dlatego kalkulator na razie nie udostępnia tej opcji dla dzieła. Jeśli Twój płatnik ją stosuje, Twoje realne netto może być wyższe o kwotę zmniejszającą (do 300 zł miesięcznie).
Kontrakt B2B — ile zarobisz na działalności
Dla B2B kwota, którą wpisujesz, to przychód z faktury, netto, bez VAT — nie to samo, co brutto na etacie (VAT jest przechodni i nie wchodzi do tego pola). Netto na działalności zależy od trzech niezależnych wyborów: wariantu ZUS, formy opodatkowania i realnych kosztów działalności.
Ulga na start, preferencyjny ZUS, pełny ZUS — trzy etapy nowej firmy
- Ulga na start — zero składek społecznych, płacisz wyłącznie zdrowotną. Trwa 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od założenia działalności. Nie przysługuje, jeśli w ciągu ostatnich 60 miesięcy już prowadziłeś działalność, ani jeśli dla byłego pracodawcy wykonujesz te same czynności co w stosunku pracy w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym — częsty scenariusz przy przechodzeniu z etatu na kontrakt.
- Preferencyjny ZUS — kolejne 24 miesiące, podstawa 30% minimalnego wynagrodzenia (1441,80 zł w 2026). Składki społeczne z dobrowolną chorobową to 456,18 zł/mies. w 2026.
- Pełny ZUS — podstawa 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (5652 zł w 2026). Składki społeczne z dobrowolną chorobową i Funduszem Pracy to 1926,76 zł/mies. w 2026.
W projekcji rocznej ulga na start wygasa automatycznie: przy stałym przychodzie 9000 zł/mies. netto wynosi 7410 zł/mies. przez pierwsze 6 miesięcy, a po przejściu na preferencyjny ZUS spada do około 7049,88 zł/mies. — sam efekt zmiany wariantu ZUS, bez zmiany przychodu.
Mały ZUS Plus (składka zależna od dochodu z poprzedniego roku) nie jest tu liczony — jeśli z niego korzystasz, sprawdź realną podstawę na koncie ZUS/PUE.
Skala, liniowy, ryczałt — jak liczymy podatek i zdrowotną
Każda forma inaczej liczy zdrowotną i inaczej traktuje koszty:
- Skala (12%/32%) — zdrowotna to 9% dochodu, ale nie mniej niż 9% podstawy minimalnej (432,54 zł w 2026). Zdrowotna nie jest odliczana od podatku. Kwota zmniejszająca 300 zł/mies. działa tak jak na etacie. Przykład: 10 000 zł przychodu, ulga na start, koszty 0 → zdrowotna 900 zł, podatek 900 zł, netto 8200 zł.
- Liniowy (19%) — zdrowotna to 4,9% dochodu, z tym samym minimum co na skali. Zapłaconą zdrowotną można odliczyć od dochodu do rocznego limitu 14 100 zł (2026). Brak kwoty wolnej i kwoty zmniejszającej.
- Ryczałt — zdrowotna to stała kwota zależna od progu rocznego przychodu (trzy progi), niezależna od tego, ile faktycznie zarobiłeś w danym miesiącu. Podatek to wybrana stawka (8,5–17%, zależnie od rodzaju działalności) razy przychód pomniejszony o składki społeczne i połowę zapłaconej zdrowotnej — bez odliczania kosztów uzyskania przychodu. Przykład: 4000 zł przychodu, stawka 8,5%, preferencyjny ZUS → zdrowotna 498,35 zł, netto 2765,47 zł. Koszty działalności na ryczałcie nie zmniejszają podstawy podatku, ale nadal pomniejszają Twoje realne netto.
Przy rocznym dochodzie (skala/liniowy) powyżej 1 000 000 zł dochodzi danina solidarnościowa 4% — ten kalkulator jej nie liczy. Ryczałt jest z niej wyłączony.
Przykład: ile na rękę z faktury 8000 zł netto
Scenariusz nowego przedsiębiorcy: ulga na start + podatek liniowy 19%, bez kosztów działalności, 2026:
- Brak składek społecznych (ulga na start).
- Składka zdrowotna: 4,9% × 8000 = 392 zł — poniżej minimum 432,54 zł (2026), więc stosujemy 432,54 zł.
- Podstawa opodatkowania: 8000 − 432,54 = 7567,46 → zaokrąglona do 7567 zł.
- Podatek liniowy: 7567 × 19% = 1437,73 → zaokrąglony do 1438 zł.
- Netto: 8000 − 432,54 − 1438 = 6129,46 zł.
To domyślny, najkorzystniejszy scenariusz kalkulatora dla B2B — realne miesięczne koszty działalności (sprzęt, biuro, księgowość) obniżą tę kwotę dodatkowo, bo są odejmowane od netto niezależnie od formy podatku.
B2B a umowa o pracę — porównanie netto i kosztu
Przy 8000 zł (2026): etat z PIT-2 daje 5783,91 zł netto, B2B w domyślnym scenariuszu nowej firmy (ulga na start + liniowy 19%, bez kosztów) — 6129,46 zł, czyli 345,55 zł więcej. To jednak najkorzystniejszy, tymczasowy moment: po wygaśnięciu ulgi na start i preferencyjnego ZUS (łącznie 30 miesięcy) różnica maleje, bo dochodzi pełny ZUS przedsiębiorcy — a do tego dochodzą realne koszty prowadzenia działalności, które ten przykład pomija.
Pojęcie „kosztu pracodawcy“ nie ma tu odpowiednika — na B2B jesteś sam sobie płatnikiem, a kontrahent płaci dokładnie kwotę z faktury (plus VAT, jeśli jesteś płatnikiem VAT — ale to podatek przechodni, neutralny dla Twojego dochodu, którego ten kalkulator nie modeluje).
Ile kosztuje pracodawcę i zleceniodawcę Twoje wynagrodzenie
Twoje brutto to nie jest to, co druga strona faktycznie wydaje. Ponad brutto pracodawca (albo zleceniodawca) dokłada własne składki: emerytalną 9,76%, rentową 6,5%, wypadkową (domyślnie 1,67%, zależnie od branży), Fundusz Pracy 2,45% i FGŚP 0,10% — tam, gdzie te składki są należne.
- Etat: dla płacy minimalnej 2026 (4806 zł brutto) całkowity koszt pracodawcy to 5790,28 zł — czyli o około 20% więcej niż brutto.
- Zlecenie standalone: rządzi się tą samą logiką co etat, gdy tytuł jest w pełni oskładkowany. Dla 6000 zł brutto koszt zleceniodawcy to 7228,80 zł — też około 20% więcej. Jeśli zleceniobiorca jest już oskładkowany gdzie indziej (zbieg tytułów) albo to student/uczeń do 26 lat, zleceniodawca nie płaci żadnych dodatkowych składek — koszt równa się brutto.
- Dzieło: bez wyjątku „u własnego pracodawcy“ zamawiający nie płaci żadnych dodatkowych składek ZUS — koszt zamawiającego to po prostu kwota brutto z umowy.
- B2B: kontrahent nie ponosi żadnego dodatkowego kosztu ponad kwotę z faktury — nie ma tu pojęcia „kosztu pracodawcy“, bo przedsiębiorca sam opłaca swój ZUS i podatek.
Jeśli negocjujesz stawkę albo porównujesz etat, zlecenie, dzieło i B2B jako opcje współpracy z tą samą firmą, ta liczba pokazuje realny rachunek po drugiej stronie umowy.